یادداشت‌های دکتر دینانی

راحت طلبی فکری

این مساله که معرفت را باید برای خود معرفت باید جستجو کرد یا برای رفع نیازهای زندگی در حوزه عمل، از جمله مسائلی است که همواره مورد بحث و گفتگو بوده است. بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد که فلاسفه یونان در آغاز، معرفت را برای خود معرفت جستجو می‌کردند و مسائل فلسفی را با تحقیق آزاد علمی و خالی از هر گونه غرض ورزی و تعصب دنبال می کردند. منظور از فلسفه یا حکمت، معرفت به اشیاء و امور بوده به گونه ای که از ادراک سطحی و عادی مردم راحت طلب فراتر می رفت. فیلسوف درصدد فهمیدن ماهیت و حقیقت زندگی و جهان و ساختمان عالم و موقعیت انسان در جهان و مقصد هستی و بالاخره رابطه انسان با خدا بود. واضح است که تحصیل معرفت به کیفیت مزبور بسیار کلی و جامع خواهد بود. به همین جهت است که می توان گفت هنوز هم فلسفه، مجموعه ای از پاسخ ها به کلی ترین و در عین حال مشکل ترین پرسش های انسانی است.

فلسفه به تاسیس معرفتی می پردازد که با مداقّه کامل و انتقاد صحیح حاصل شده باشد

برخلاف آنچه ذکر شد کسانی فلسفه را مورد انتقاد شدید قرار داده معتقدند تفلسف کوششی بیهوده و کاری بی حاصل است. در نظر این اشخاص فلسفه پس از قرن های متمادی که به قیل و قال پرداخته هنوز نتوانسته است مجموعه ای از تعلیمات و دستگاهی از آراء یا فهرستی از حقایق بیان کند که جملگی در آن توافق داشته باشند. این طرز تفکر در باب فلسفه خطا بوده و از نوعی راحت طلبی و تن آسانی نشأت میگیرد. فلسفه به تاسیس معرفتی می پردازد که با مداقّه کامل و انتقاد صحیح حاصل شده باشد

آگاهی از کشفیات علمی و بررسی مسائل هستی به گونه ای که در آن ارتباط منطقی موجود باشد، از وظایف فیلسوف است. به همین جهت فلسفه بر خلاف هر یک از علوم می کوشد تا از لحاظ غرض، کلّی و جامع باقی بماند. پرسش هایی که در فلسفه مطرح می شود مستلزم آن است که فیلسوف به جهان همچون یک کل بنگرد. به عبارت دیگر می توان گفت فیلسوف علاوه بر مشاهده تک تک درختان، جنگل را نیز مطالعه می کند. تردیدی نمی توان داشت که بررسی و مطالعه در هستی و جهان به این سبک و اسلوب کار آسانی نبوده، علاوه بر دقت و تامل فراوان، کوشش بسیار و بردباری طاقت فرسایی طلب می کند . اشخاص آسان طلب اهل تامل نبوده و از تفکر جدی و طولانی می گریزند.

اشخاص دوست دارند هر چه سریع‌تر به یک نتیجه عملی دست یابند و هنگامی که به این نتیجه دست نمی‌یابند از اندیشیدن و تحقیق خسته و سرخورده شده و طریق مخالفت می‌پویند

در باب مردم راحت طلب که از اندیشیدن دقیق و جدی بیزاری می جویند مثالی ذکر شده که به روشنی، روحیه آنان را آشکار می سازد. گفته اند: «مردی مست کلیدش را در جلوی در خانه گم کرده بود، ولی حدود ده متر دورتر زیر چراغ برق به دنبال آن می گشت» این عمل فقط به این دلیل انجام می گرفت که آنجا روشن تر بود. در بررسی های فکری و فلسفی یکی از علائم تن آسایی این است که اشخاص دوست دارند هر چه سریع تر به یک نتیجه عملی دست یابند و هنگامی که به این نتیجه دست نمی یابند از اندیشیدن و تحقیق خسته و سرخورده شده و طریق مخالفت می پویند. کسانی که بیشتر به نتایج عملی اندیشه ها دل بسته اند از این نکته غافلند که ارضای روح آدمی در مقام نظر، کار چندان آسانی نیست.

برچسب‌ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
Secured By miniOrange